Çocuğunuzu anlamak, ona yardım etmenin ilk adımı.

Dikkati sürdürmekte güçlük, aşırı hareketlilik ve dürtüsellikle seyreden nörogelişimsel bir durumdur. Belirtiler tek bir ortamla sınırlı kalmaz; hem okulda hem evde görülür.

Ne zaman başvurmalı? Öğretmenden sık sık dikkat dağınıklığı ya da yerinde duramama geri bildirimi alıyorsanız ve bu durum derslerini veya arkadaş ilişkilerini etkiliyorsa.

Sosyal iletişim ve etkileşimde farklılıklar, sınırlı ilgi alanları ve tekrarlayıcı davranışlarla tanınan gelişimsel bir durumdur. Erken tanı ve erken başlanan eğitim, gelişimi olumlu yönde etkiler.

Ne zaman başvurmalı? İsmine bakmıyorsa, göz teması kurmakta zorlanıyorsa, istediğini işaret ederek göstermiyorsa ya da konuşması yaşıtlarından geri kalıyorsa.

Zihinsel kapasite yeterli olduğu hâlde okuma, yazma veya matematikte süregen zorluk yaşanmasıdır. Disleksi, disgrafi ve diskalkuli bu grupta yer alır.

Ne zaman başvurmalı? Uygun eğitime rağmen okumayı sökmekte zorlanıyor, harfleri karıştırıyor ya da temel matematik işlemlerinde yaşıtlarından belirgin biçimde geride kalıyorsa.

Yaşına göre beklenenden yoğun ve uzun süren endişe ve korkulardır. Ayrılık kaygısı, sosyal kaygı ve yaygın kaygı en sık görülenlerdir.

Ne zaman başvurmalı? Korkuları nedeniyle okula gitmek istemiyor, arkadaş ortamlarından kaçınıyor ya da sık sık karın ağrısı, baş ağrısı gibi bedensel yakınmalar yaşıyorsa.

İstenmeyen, rahatsız edici düşünceler (obsesyonlar) ve bu düşüncelerin yarattığı sıkıntıyı azaltmak için tekrarlanan davranışlardır (kompulsiyonlar).

Ne zaman başvurmalı? El yıkama, kontrol etme, sayma ya da düzenleme gibi davranışlar günlük yaşamını aksatacak kadar zaman alıyorsa.

Süreklilik gösteren mutsuzluk, ilgi kaybı ve enerji düşüklüğüdür. Çocuk ve ergenlerde huzursuzluk ve öfke olarak da görülebilir.

Ne zaman başvurmalı? İki haftadan uzun süren keyifsizlik, uyku ve iştah değişiklikleri, ders başarısında düşme ya da arkadaşlarından uzaklaşma varsa. Kendine zarar verme veya ölüm düşüncelerinden söz ediyorsa beklemeden başvurun; acil durumda 112’yi arayın.

Bipolar bozukluk gibi, duygudurumda olağan dışı ve dönemler hâlinde dalgalanmalarla seyreden durumlardır.

Ne zaman başvurmalı? Belirgin dönemler hâlinde aşırı taşkınlık, uykuya az ihtiyaç duyma, ardından çökkünlük gibi değişiklikler fark ediyorsanız.

Sık öfke patlamaları, kurallara uymakta zorlanma, karşı gelme ve saldırgan davranışlardır.

Ne zaman başvurmalı? Bu davranışlar evde ve okulda süreklilik gösteriyor ve aile içinde sık çatışmaya yol açıyorsa.

İstemsiz, ani ve tekrarlayıcı hareketler (göz kırpma, omuz silkme) ya da seslerdir (boğaz temizleme, burun çekme). Çoğu zaman zararsız seyreder ve zamanla azalır.

Ne zaman başvurmalı? Tikler sıklaşıyor, çocuğunuzu utandırıyor ya da günlük yaşamını etkiliyorsa.

Ekran kullanımının kontrol edilemediği ve okul, uyku ve aile ilişkilerinin bozulduğu durumdur.

Ne zaman başvurmalı? Ekran süresini sınırlamaya çalıştığınızda yoğun öfke gösteriyor, ders ve uyku düzeni belirgin biçimde etkileniyorsa.

Konuşmanın yaşıtlarına göre geç başlaması, kelime dağarcığının sınırlı kalması ya da kekemelik gibi akıcılık sorunlarıdır.

Ne zaman başvurmalı? 18 aylıkken hiç anlamlı kelimesi yoksa, 2 yaşında iki kelimeyi birleştiremiyorsa ya da kekemelik çocuğunuzu zorluyorsa.

Tuvalet eğitimi için beklenen yaş geçtikten sonra süren istemsiz idrar veya dışkı kaçırmadır. Öncesinde fiziksel nedenlerin çocuk doktoru tarafından değerlendirilmesi önerilir.

Ne zaman başvurmalı? 5 yaşından sonra idrar kaçırma, 4 yaşından sonra dışkı kaçırma sürüyorsa.

Uykuya dalmakta güçlük, sık uyanma, kâbuslar ve uyku düzeninin bozulmasıdır.

Ne zaman başvurmalı? Uyku sorunları gündüz yorgunluğa, dikkat sorunlarına ya da huzursuzluğa yol açıyorsa.

Anoreksiya nervoza ve bulimiya nervoza gibi, yeme davranışını ve beden algısını etkileyen durumlardır. Küçük çocuklarda aşırı seçici yeme de bu grupta değerlendirilebilir.

Ne zaman başvurmalı? Hızlı kilo kaybı, öğün atlama ya da kilo ve beden konusunda yoğun kaygı fark ediyorsanız.

Çocuğun gelişim düzeyinin değerlendirilmesi ve özel gereksinimli çocuklar için ÇÖZGER raporu süreçleridir.

Ne zaman başvurmalı? Çocuğunuzun özel eğitim ve destek hizmetlerinden yararlanması için rapor gerekiyorsa.